Rozwód a podział majątku

0
10

Małżeństwo oznacza wspólność majątkową, chyba, że została podpisana umowa o rozdzielności majątkowej (można taką zawrzeć przed ślubem, jak i w trakcie trwania małżeństwa). Z chwilą podjęcia decyzji o rozwodzie trzeba liczyć się z koniecznością podziału majątku. Majątkiem takim są: nieruchomości, oszczędności, pojazdy itp. Często małżonkowie mają różną wizję w kwestii podziału, dlatego jest ona często przedmiotem rozprawy rozwodowej.

Co w praktyce oznacza wspólność majątkowa?

Z chwilą zawarcia małżeństwa, co do zasady, powstaje wspólność majątkowa, na którą składają się:

  • majątek obojga małżonków objęty wspólnością
  • majątek osobisty żony
  • majątek osobisty męża

Mimo takiego umownego rozdziału, całość w trakcie trwania formalnego związku stanowi wspólny majątek małżeństwa. Dokładnie są to następujące składowe majątku:

  • wynagrodzenia każdego z małżonków uzyskane za pracę na etacie, ale także wynikające z działalność gospodarczej i realizacji umów-zleceń oraz umów o dzieło
  • dochody z majątków: wspólnego i osobistych małżonków takie, jak np. czynsz podnajmowania nieruchomości czy zyski z lokat
  • środki finansowe na rachunkach bankowych czy pracowniczych funduszach emerytalnych

W trakcie trwania małżeństwa nie można ustalić wysokości udziałów każdego małżonka w tym majątku; taka możliwość pojawia się z chwilą rozwodu.

Na wspólność majątkową nie składa się natomiast majątek nabyty przed zawarciem małżeństwa.

Jakie są drogi podziału majątku?

Czasami małżonkowie dochodzą do porozumienia w kwestii podziału majątku, a czasami konieczna jest decyzja sądu. Są dwie drogi:

  1. Zgodna umowa zawarta przez małżonków – konieczna jest forma aktu notarialnego
  2. Orzeczenie sądu:
  • okręgowego – w trakcie samego postępowania rozwodowego
  • rejonowego – w trakcie postępowania o podział majątku wspólnego

W przypadku wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej, jeżeli strony przedstawią zgodny projekt podziału, to opłata wynosi 300 zł, natomiast, jeżeli nie ma takiego projektu i konieczna jest ingerencja sądu, opłata wynosi 1000 zł.

Zasady korzystania ze wspólnego domu czy mieszkania po rozwodzie

Niezależną kwestią od podziału majątku jest ustalenie przez sąd w wyroku rozwodowym, na jakich zasadach rozwiedzeni małżonkowie mają korzystać ze wspólnie zajmowanego mieszkania czy domu. Oczywiście idealnie, gdyby winny rozpadu pożycia małżonek wyprowadził się do innego lokum, jednak nie zawsze kwestie majątkowe da się tak łatwo i bezstresowo rozdzielić. W tych sprawach można zasięgnąć opinii specjalizującego się w rozwodach adwokata, np. w tym celu wiele osób wpisuje w wyszukiwarke hasła tego typu: Adwokat rozwód wrocław.

W skrajnych przypadkach, jeżeli małżonek zachowuje się krzywdząco w stosunku do osób wspólnie z nim zamieszkujących, sąd może po rozwodzie zarządzić jego eksmisję na żądanie drugiej strony.

Zdarza się, że małżonkowie jednak potrafią się dogadać w kwestii mieszkania i na ich zgodny wniosek sąd może dokonać prawnego podziału wspólnego mieszkania albo przyznać je jednemu z małżonków, jeżeli drugi wyraża na to zgodę. Pod takim wnioskiem konieczne są podpisy obojga małżonków.

Równe czy nierówne udziały małżonków w majątku wspólnym

Co do zasady, po ustaniu małżeństwa, podział majątku wspólnego następuje w równych udziałach (np. równe udziały w nieruchomości).

Dopuszczalne jest jednak ustalenie przez sąd nierównych udziałów w nieruchomości, jeżeli łącznie wystąpią dwie przesłanki:

  1. Przyczynienie się małżonków do powstania wspólnego majątku w różnym stopniu (nie chodzi tu tylko o wysokość zarobków, ale też o to, w jaki sposób dysponowali nimi w trakcie trwania małżeństwa – np. w jakim stopniu środki te były przeznaczane na zaspokojenie potrzeb dzieci, a w jaki stopniu trwonione na przyjemności).
  2. Istnienie ważnych powodów, które uzasadniają nierówny podział (w szczególności chodzi o naganne postępowanie małżonka, które powodowało, że nie przyczyniał się do powstawania majątku wspólnego w stopniu adekwatnym do swoich możliwości – np. mąż przeznaczał dużą część swoich zarobków na zakup alkoholu zamiast na realizację zainteresowań swoich dzieci.

Kwestie finansowe z reguły wzbudzają wiele emocji, ale też należy mieć świadomość, że od tego, czy małżonkowie będą zgodni czy nie, zależy termin zakończenia sprawy rozwodowej, a także poniesione koszty sądowe.